Qué czy cuál? Te zaimki pytające często sprawiają problem osobom uczącym się hiszpańskiego, bo nie da się ich po prostu przełożyć na polskie „co” i „który”. W zależności od zdania oba mogą odpowiadać na przykład polskiemu „jaki”, a o wyborze właściwego słowa decyduje przede wszystkim… konstrukcja pytania.
Dlatego zamiast uczyć się tłumaczenia zaimków pytających, lepiej „opatrzeć się” z sytuacjami, w których Hiszpanie używają qué, a w jakich cuál. Przejdźmy przez najważniejsze różnice, typowe konstrukcje i przykłady, które pomogą Ci szybciej wybrać właściwą formę.
Qué i cuál to hiszpańskie zaimki pytające. Używasz ich wtedy, gdy chcesz o coś zapytać – podobnie jak po polsku używasz słów „co?”, „jaki?”, „który?” albo „jaka?”. Niestety, żeby nie było tak łatwo, nie da się przypisać im jednego polskiego tłumaczenia:
Na przykład:
ale:
I tu, i tu w tłumaczeniu na polski pojawia się „jaki”, a po hiszpańsku raz potrzebujesz qué, a raz cuál.
Qué otwiera pytanie. Używasz go, gdy pytasz:
Qué bardzo często stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem.
Cuál pojawia się wtedy, gdy nie pytasz już tak szeroko, tylko chcesz ustalić konkretną odpowiedź albo wskazać jedną z możliwości.
Na przykład:
Żeby zrozumieć odpowiedź na takie pytania, przydadzą Ci się też liczby po hiszpańsku.
Możemy założyć, że w pytaniu z cuál istnieje jakiś konkretny zbiór odpowiedzi, nawet jeśli nie jest wypowiedziany wprost.
Jeśli ktoś pokazuje Ci trzy sukienki i pyta: ¿Cuál prefieres? wiadomo, że chodzi o wybór jednej z tych trzech, ale cuál pojawia się też w pytaniach o konkretną informację, np. nazwisko, numer telefonu czy adres:
Zaraz po cuál może się pojawić czasownik (jak w przykładach wyżej), ale nigdy rzeczownik.
Qué używamy w kilku bardzo typowych sytuacjach: przed rzeczownikiem, w pytaniach o „co?” oraz wtedy, gdy chcemy zapytać, czym coś jest.
W polskich tłumaczeniach pojawia się tutaj „jaki”, „jaką” czy „jakiego”. Nie zmienia to faktu, że po hiszpańsku używamy qué, a nie cuál.
Qué pojawia się też wtedy, gdy zadajemy pytanie otwarte: „co?”, „czego?” albo „co robisz?”
Qué wybierasz również wtedy, gdy pytasz, czym coś jest albo co coś znaczy.
Kurs Hiszpański Start to idealny wybór dla początkujących. Z łatwością nauczysz się podstawowych słów, zwrotów i gramatyki. Proste, jasne lekcje i praktyczne ćwiczenia sprawią, że hiszpański stanie się łatwy i przyjemny!
Cuál przydaje się wtedy, gdy chcesz coś wskazać, wybrać albo uzyskać konkretną informację.
Z kontekstu wiadomo już, że chodzi o wybór pomiędzy konkretnymi możliwościami (tych możliwości może być bardzo dużo).
Ta konstrukcja często sprawia problem, bo po polsku tłumaczymy ją za pomocą „jaki”, „jaka” albo „jakie”, więc możemy chcieć użyć tutaj błędnie qué.
Ponieważ bezpośrednio po zaimku pytającym pojawia się czasownik, to wybierzemy cuál.
Przy okazji warto powtórzyć kolory po hiszpańsku.
Jeżeli wyraźnie pokazujesz grupę, z której ktoś ma wybrać, używasz cuál de albo cuáles de.
Grupę, z której wybierasz, często wskazujesz za pomocą este, ese albo aquel, czyli zaimków wskazujących.
Tutaj sprawa jest prosta:
Przykłady:
Nie ma natomiast form cuála ani cuálas.
Przyjrzyjmy się parom podobnych pytań i ich tłumaczeniom:
W drugim przypadku pytasz o konkretną rzecz spośród kilku dostępnych opcji, np. gdy na stole stoi kilka potraw i chcesz wiedzieć, która z nich to gazpacho.
W drugim przypadku masz przed sobą konkretny zestaw książek i pytasz, którą z nich ktoś wybiera, np. gdy pokazujesz trzy książki leżące na stole.
W tym drugim przypadku chodzi o konkretne ubranie, np. możesz to pytanie zadać, gdy stoicie przed półką z 4 swetrami i chcesz wiedzieć, o który konkretnie chodzi.
Qué i cuál zapisujemy z akcentem wtedy, gdy pełnią funkcję pytającą. Dotyczy to zarówno pytań bezpośrednich, np. ¿Qué quieres? czy ¿Cuál prefieres?, jak i pytań pośrednich, w których nie ma znaków zapytania: No sé qué quiere albo No sé cuál prefieres. Akcent nie zależy więc od obecności ¿?, ale od funkcji, jaką dane słowo pełni w zdaniu.
Jak czytamy litery, także te z akcentami graficznymi, sprawdzisz w tekście jak wymawiać litery po hiszpańsku.
Dzięki książce „Mów bien” opanujesz najważniejsze słowa i zwroty potrzebne do swobodnej komunikacji. Praktyczne przykłady i ćwiczenia pozwolą Ci szybko zyskać pewność w mówieniu po hiszpańsku. To idealny przewodnik dla każdego, kto chce skutecznie nauczyć się języka!
Różnice między tymi dwoma zaimkami pytającymi najprościej możesz zapamiętać tak: qué częściej otwiera pytanie i łączy się z rzeczownikiem, a cuál służy do wskazania konkretnej odpowiedzi albo wyboru spośród możliwości. Dlatego powiesz ¿Qué libro quieres?, ale ¿Cuál prefieres?. Jeśli po słowie pytającym stoi rzeczownik, zwykle wybierzesz qué. Jeśli rzeczownik jest już znany z kontekstu albo pytasz o konkretną informację, częściej pojawi się cuál.
Jeśli chcesz zostać przy zaimkach, zajrzyj też do tekstów o zaimkach osobowych i zaimkach nieokreślonych.
