Ktoś dzwonił. Chcesz coś zjeść? Nie widziałam nikogo. Nie mam żadnych pytań. W każdym z tych zdań mówimy o osobie lub rzeczy, ale nie wskazujemy dokładnie, o kogo albo o co chodzi. Poznaj zaimki nieokreślone w języku hiszpańskim.
Ich polskie odpowiedniki dobrze znasz: ktoś, coś, nikt, nic, któryś i żaden. Trudność polega jednak nie tylko na wybraniu właściwego słowa i ułożeniu poprawnego zdania. Czy po nadie trzeba dodać no? Dlaczego mówi się algún libro, ale samo alguno? Kiedy użyć alguien, a kiedy alguno? Za chwilę uporządkujemy wszystkie te różnice.
Zaimki nieokreślone zastępują osoby i rzeczy, których nie chcemy albo nie potrafimy wskazać dokładnie. Dzięki nim możemy powiedzieć, że ktoś przyszedł, coś się wydarzyło albo że nie widzieliśmy nikogo bez podawania szczegółów.
Zaimki nieokreślone w języku hiszpańskim wyglądają tak:
Warto od razu zauważyć różnicę między zaimkiem nieokreślonym stojącym luzem a zaimkiem nieokreślonym stojącym przy rzeczowniku:
Alguien i algo na początku mogą się mylić, więc przejdźmy przez to razem.
Alguien odnosi się wyłącznie do ludzi. Nie odmienia się przez rodzaj ani liczbę, dlatego może oznaczać zarówno kobietę, jak i mężczyznę.
Jeśli alguien jest dopełnieniem, czyli osobą, której dotyczy czynności, zwykle stawiamy przed nim przyimek a:
Algo odnosi się do rzeczy, informacji, spraw i sytuacji. Podobnie jak alguien jest nieodmienne.
Przed algo nie pojawia się a, ponieważ mówimy o rzeczy.
Po algo często pojawia się przymiotnik. Ma on wtedy formę rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej:
Przydaje się również konstrukcja algo de + rzeczownik, która oznacza „trochę czegoś”:
Na przykład:
Kurs Hiszpański Start to idealny wybór dla początkujących. Z łatwością nauczysz się podstawowych słów, zwrotów i gramatyki. Proste, jasne lekcje i praktyczne ćwiczenia sprawią, że hiszpański stanie się łatwy i przyjemny!
Poznaj różnicę między nadie i nada.
Nadie oznacza „nikt” i odnosi się tylko do ludzi. Nie odmienia się przez rodzaj ani liczbę.
Tak jak przy alguien, przed nadie występującym w roli dopełnienia pojawia się przyimek a:
Nada najczęściej oznacza „nic” i odnosi się do rzeczy, treści albo czynności.
W niektórych zdaniach nada nie oznacza „nic”, lecz „wcale”. Wzmacnia wtedy przeczenie:
Warto znać również dwa częste połączenia:
Wyrażenie nada más może też występować przed bezokolicznikiem i znaczyć „zaraz po” lub „gdy tylko”:
Tak, jeśli nadie stoi po czasowniku (No ha venido nadie). Jeśli nadie pojawia się przed czasownikiem, nie dodajemy no (Nadie ha venido).
Formy alguno i ninguno różnią się od poprzednich zaimków, ponieważ odmieniają się przez rodzaj, a alguno także przez liczbę. Ich postać zależy również od tego, czy stoją samodzielnie, czy przed rzeczownikiem.
Alguno może oznaczać „któryś”, „jakiś”, „pewien” albo, w liczbie mnogiej, „niektórzy” i „niektóre”.
| Rodzaj i liczba | Forma | Przykład |
| męski, liczba pojedyncza, przed rzeczownikiem | algún | algún libro |
| męski, liczba pojedyncza, samodzielnie | alguno | Quiero alguno |
| żeński, liczba pojedyncza | alguna | alguna pregunta |
| męski, liczba mnoga | algunos | algunos días |
| żeński, liczba mnoga | algunas | algunas personas |
Przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej alguno skraca się do algún:
(Podobny mechanizm znasz już z nauki rodzajników nieokreślonych).
Przed rzeczownikiem rodzaju żeńskiego używamy alguna:
W liczbie mnogiej pojawiają się formy algunos i algunas:
Kiedy rzeczownik wynika z kontekstu i nie trzeba go powtarzać, używamy samodzielnej formy alguno lub alguna:
Zapamiętaj te zasady:
Konstrukcja alguno de + grupa wskazuje jeden element spośród kilku:
Mimo że grupa jest wieloosobowa, czasownik ma tutaj liczbę pojedynczą, ponieważ podmiotem jest alguno, czyli jeden z was.
Ninguno jest przeczącym odpowiednikiem alguno. Oznacza „żaden” albo „ani jeden”. Przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej skraca się do ningún.
Czy formy ningunos i ningunas są poprawne? Formy ningunos i ningunas istnieją, ale używa się ich znacznie rzadziej i tylko do rzeczowników, które występują zwykle w liczbie mnogiej (np. No tengo ningunas ganas de salir). Najczęściej wybieramy liczbę pojedynczą, nawet jeśli po polsku naturalnie powiedzielibyśmy „żadne książki”:
O tym, czy przed czasownikiem pojawi się no, decyduje miejsce słowa przeczącego.
Polski może tutaj podpowiadać złą konstrukcję. Mówimy „nikt nie przyszedł” i „nic nie rozumiem”, dlatego łatwo utworzyć zdanie Nadie no ha venido. Po hiszpańsku taka konstrukcja jest niepoprawna. Skoro nadie stoi przed czasownikiem, nie potrzebuje już no.
Napisałam ją, żeby pokazać, że hiszpańska gramatyka nie jest taka straszna. Użyłam ciekawych i życiowych przykładów. Koniec z nudnymi zadaniami! Wykorzystałam cytaty z hiszpańskiej i latynoskiej popkultury: piosenek, seriali, filmów żeby Twoja nauka była przyjemna i zarazem jeszcze bardziej skuteczna.
Te słowa czasami mają podobne polskie tłumaczenia, ale po hiszpańsku nie są wymienne.
Alguien oznacza nieokreśloną osobę. Nie trzeba mieć na myśli żadnej konkretnej grupy.
Alguno wskazuje jedną osobę albo rzecz z grupy, o której już wiemy.
Algo oznacza nieokreśloną rzecz, sprawę lub sytuację. Alguno to jeden policzalny element z dostępnej lub wcześniej wspomnianej grupy.
Nadie oznacza brak jakiejkolwiek osoby. Ninguno oznacza, że z określonej grupy nie pojawiła się ani jedna osoba lub nie pasuje ani jeden element.
Nada oznacza „nic”, a ninguno – „żaden z kilku policzalnych elementów”. Dlatego poniższe zdania przekazują różne informacje:
W neutralnych pytaniach najczęściej używamy form twierdzących: alguien, algo, algún lub alguna.
Jeśli odpowiedź jest przecząca, pojawiają się odpowiednie formy przeczące:
Po alguien, algo lub nadie może pojawić się zdanie opisujące daną osobę lub rzecz. Wtedy trzeba zdecydować, czy użyć trybu oznajmującego, czy subjuntivo.
Jeżeli dana osoba istnieje i masz na myśli kogoś konkretnego, używasz trybu oznajmującego (indicativo):
Jeśli dopiero szukasz takiej osoby i nie wiesz, czy istnieje, używasz subjuntivo:
Subjuntivo pojawia się też wtedy, gdy zaprzeczasz istnieniu takiej osoby:
Różnica jest więc związana nie z samym słowem alguien czy nadie, lecz z tym, czy mówisz o kimś rzeczywistym i określonym, czy o osobie poszukiwanej, nieznanej albo nieistniejącej.
Jeśli chcesz poukładać sobie całą gramatykę w jednym miejscu, zerknij też na hiszpańską gramatykę od A do Z.
Wybór odpowiedniego słowa staje się prostszy, gdy najpierw ustalisz, o kim lub o czym mówisz:
Przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej używaj skróconych form algún i ningún: algún libro, ningún problema. Jeśli słowo występuje samodzielnie, wybierz alguno albo ninguno.
Przy przeczeniu zwróć uwagę na szyk zdania. Słowo przeczące stojące po czasowniku wymaga no: No vino nadie. Jeśli znajduje się przed czasownikiem, no już się nie pojawia: Nadie vino.
Pamiętaj również o a personal przed słowami odnoszącymi się do ludzi: He visto a alguien i No conozco a nadie. Te kilka zasad wystarczy, żeby poprawnie budować codzienne zdania z hiszpańskimi zaimkami nieokreślonymi.
Obok zaimków nieokreślonych warto znać też zaimki osobowe, zaimki wskazujące oraz zaimki dzierżawcze.
