Boże Narodzenie w Hiszpanii obchodzi się, podobnie jak w Polsce, w radosnej i miłej atmosferze, w towarzystwie rodziny i przyjaciół. To czas kiedy dla większości priorytetem staje się odpoczynek i przepyszne dania świąteczne. Warto wiedzieć, że niektóre tradycje bożonarodzeniowe w Hiszpanii mogą się różnić w zależności od regionu. W dzisiejszym wpisie dowiesz się kto przynosi prezenty w Hiszpanii, co to jest el Gordo oraz co można znaleźć na wigilijnym stole w Hiszpanii.. i wiele innych ciekawostek.
ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER I KORZYSTAJ Z DODATKOWYCH MATERIAŁÓWMożna powiedzieć, że czas celebrowania świąt w Hiszpanii zaczyna się już 22. grudnia, kiedy odbywa Loteria de Navidad. Oficjalna nazwa tej loterii to: El Sorteo Extraordinario de Navidad lub Lotería de Navidad. Od 2012 roku główna nagroda to 4.000.000 euro, która ma nawet swoją specjalną nazwę – El Gordo, czyli w wolnym tłumaczeniu “grubas”.
Koszt jednego kuponu to 200 euro, ale można zakupić także décimo czyli jedną dziesiątą kuponu, która kosztuje 20 euro. Jest to jedna z największych loterii na świecie! Samo losowanie ma miejsce w Madrycie w godzinach porannych, numery oraz wysokość wygranej śpiewane są przez wybranych uczniów madryckiej szkoły San Ildefonso.
Jeśli zaciekawiła Cię hiszpańska loteria bożonarodzeniowa, zachęcam do sprawdzenia tego wpisu. Znajdziesz tam jeszcze więcej ciekawostek!
24. grudnia czyli Wigilia to czas spotkań z rodziną. W Hiszpanii nie spożywa się tylko potraw postnych – wręcz przeciwnie! Jedzenie jest bardzo różnorodne. Jedna z ważniejszych potraw to pavo al horno czyli pieczony indyk. Na wigilijnym stole znajdziesz również owoce morza, pasztety, sery, ryby. Na pewno nie może zabraknąć też słynnej hiszpańskiej szynki jamón ibérico czy kiełbasy chorizo. Kolejne popularne mięso, które uwielbiają Hiszpanie w tym świątecznym okresie to jagnięcina, którą przygotowują na różne sposoby. Warto też wspomnieć, że na Wigilii w Hiszpanii pojawia się alkohol, którego na tradycyjnej polskiej Wigilii nie znajdziemy.
Kolejna różnica to godzina kolacji wigilijnej – Hiszpanie zasiadają do stołu później około 21-22. Co z opłatkiem? W Hiszpanii nie ma zwyczaju dzielenia się opłatkiem. W Hiszpanii, podobnie jak w Polsce część osób udaje się na Pasterkę, czyli tzw. Mszę Koguta (La Misa del Gallo). Skąd taka nazwa? Według tradycji to właśnie kogut jako pierwszy ogłosił światu narodzenie Jezusa. Można by powiedzieć: zapomniałaś o prezentach! A św. Mikołaj? Gwiazdor? Dzieciątko? Jezusek? (niepotrzebne skreślić 😉) W Hiszpanii Los Reyes Magos czyli Trzej Królowie są najważniejsi – to oni przynoszą największe prezenty, a dla niegrzecznych dzieci – carbón dulce czyli słodki węgielek.
Hiszpania to kraj niezwykłej różnorodności kulturowe i doskonale to widać podczas świąt. Te trzy zwyczaje na pewno Cię zaskoczą, bo Boże Narodzenie w Hiszpanii to temat pełen niezwykłych tradycji i ciekawostek.
W Katalonii od 8 grudnia w domach pojawia się… kawałek drewna. Ten klocek ma swoje imię: Tió de Nadal (a potocznie Caga Tió). Dzieci codziennie go dokarmiają, kładąc przy nim skórki pomarańczy, ciasteczka i orzechy. Nakrywają go też kocem, żeby mu nie było zimno.
W Wigilię lub na Boże Narodzenie dzieci uderzają Tió de Nadal drewnianymi patykami i śpiewają specjalną piosenkę (Caga tió, czyli Pieńku, zrób kupę). W tym czasie pieniek „defekuje” drobnymi prezentami i słodyczami, które dzieci zbierają po odkryciu kocyka.
W Kraju Basków główną postacią świąteczną nie jest ani Mikołaj, ani nawet Trzej Królowie, ale… Olentzero! To mitologiczna postać baskijska: węglarz lub pasterz, który mieszkał w górach, a potem schodził do dolin z węglem, zapowiadając początek okresu świątecznego.
W dawnych czasach Olentzero przychodził w Noc Wigilijną i zostawiał dzieciom prezenty. Obecnie w wielu miejscowościach baskijskich organizowane są korowody z Olentzero ubranym w tradycyjny sposób, rozrzucającym słodycze dla dzieci.
W górskich rejonach Galicji działa jeszcze inna postać – Apalpador. Był dawniej węglarzem, mieszkał w lesie i tylko na specjalne okazje schodził do dolin. W Wigilię lub Sylwestra (a według niektórych osób w oba dni) Apalpador potajemnie wchodził do domów i… sprawdzał brzuchy dzieci, żeby się przekonać, czy dobrze jadły w minionym roku. W zamian zostawiał im kasztany. Ta tradycja wciąż jest żywa w niektórych galicyjskich domach, a postać zostawia teraz słodycze i drobne prezenty zamiast kasztanów.
Nie samymi słodyczami człowiek żyje. W Polsce wieczerza wigilijna ma charakter postny, a na stołach stawiamy 12 bezmięsnych dań. W Hiszpanii jest inaczej. Kolacja bożonarodzeniowa składa się z wielu przystawek. Najczęściej jest to: hiszpańska szynka iberyjska (jamón ibérico), rozmaite sery, oliwki oraz owoce morza. Następnie podaje się treściwe zupy (np. andaluzyjskie puchero, katalońską zupę escudella lub aromatyczną zupę czosnkową) oraz dania główne, najczęściej pieczone mięsa i ryby. W wielu regionach spotkamy pieczoną jagnięcinę lub prosię (szczególnie w Kastylii). W Andaluzji popularny bywa pieczony indyk (pavo asado). Mieszkańcy nadmorskich prowincji chętnie serwują świeże dary morza: krewetki, kraby, homary, morszczuka, doradę i okonia morskiego.
Na hiszpańskim stole bożonarodzeniowym można znaleźć m.in.:
Przygotowałam dla Ciebie specjalny zeszyt ćwiczeń w PDF, aby przećwiczyć słówka związane z Bożym Narodzeniem w Hiszpanii (możesz wydrukować go w dowolnej chwili). Zeszyt ćwiczeń dostępny jest na agatauczy.pl/skarby.
O słodkościach bożonarodzeniowych mogłabym napisać kolejny wpis, to jest obszerny temat! Postaram się przybliżyć te najpopularniejsze i oczywiście najsmaczniejsze. Zaczniemy od słynnego nugatu. Turrón występuje zarówno w wersji twardej (turrón de Alicante), jak i miękkiej (turrón de Jijona). Z czego się składa? Z miodu, białek jaj, cukru, migdałów oraz orzechów piniowych czy laskowych.
Kolejne słodkie przysmaki bożonarodzeniowe to polvorones i mantecados czyli kruche ciasteczka z mąki pszennej, cukru pudru i smalcu. Co więcej, polvorones mają, także migdały, które odgrywają bardzo ważną rolę.. Do tradycyjnych przepisów polvorones i mantecados często dodaje się liczne dodatki: cynamon, sezam, kakao, orzechy. W supermarketach możecie znaleźć najróżniejsze propozycje. Aby rozróżnić te kruche ciasteczka, zapamiętajcie że mają różne kształty – polvorones mają owalny kształt, a mantecados okrągły.
W Hiszpanii szopka bożonarodzeniowa odgrywa wielką rolę. Nie bez powodu na liście rekordów Guinnessa największa szopka – La Sagrada Familia znajduje się w Alicante! Jakie szopki możemy jeszcze zobaczyć? W Rute (Kordoba) znajdziesz szopkę z czekolady, a na plaży w Las Canteras w Las Palmas szopka bożonarodzeniowa jest z piasku. Jeśli interesuje Cię tradycja i sztuka szopek w Hiszpanii zajrzyj do Molliny w Maladze, do Museo de Belenes. Znajdziesz tam ponad 70 szopek oraz 2 tys. figurek. Czy to oznacza, że w Hiszpanii nie ma choinek na święta? Nic bardziej mylnego, w hiszpańskich domach również znajdziesz choinkę.
Świąteczna atmosfera nie byłaby taka sama bez kolęd, czyli villancicos. Hiszpańskie kolędy są żywsze, bardziej skoczne, a wiele z nich ma wręcz dziecięcy, pogodny charakter. Łatwo wpadają w ucho. Tradycyjne villancicos wywodzą się częściowo z muzyki ludowej, czasem mają zaśpiew flamenco.
Najpopularniejsze hiszpańskie kolędy to Campana sobre campana (opowiadająca o dzwonach Betlejem) i Los peces en el río (o rybkach pijących wodę na wieść o narodzeniu Jezusa). Dzieci uwielbiają też wesołe Mi burrito sabanero (o osiołku zdążającym do Betlejem) oraz Arre borriquito. Nie brakuje hiszpańskich wersji międzynarodowych hitów – Noche de paz to odpowiednik Cichej nocy. Z kolei przebój Feliz Navidad, chociaż nie jest kolędą, można usłyszeć na całym świecie.
Zobacz też 9 piosenek po hiszpańsku, które musisz poznać.
Następnego dnia celebruje się jak wszędzie Boże Narodzenie. Jest to dzień wolny od pracy, w trakcie którego Hiszpanie odwiedzają swoje rodziny i podobnie jak w Polsce… jedzą. Co by nie mówić, ta tradycja nie zna granic. Jednak już 26. grudnia w Hiszpanii wraca się do pracy! Ponoć drugi dzień świąt to tradycja typowo polska, związana ze św. Szczepanem. Zatem w Hiszpanii odpoczywanie trzeba skondensować w zaledwie jeden dzień. Oczywiście, trochę lepiej mają dzieci i młodzi dorośli. W większości szkół i uniwersytetów w Hiszpanii przerwa świąteczna trwa 2 tygodnie. Zaczyna się około 22-23 grudnia, a kończy w drugim tygodniu stycznia (7-8 stycznia).
Sprawdź co na temat świąt Bożego Narodzenia mówi Rebbeca rodowita Hiszpanka. Cała rozmowa jest po hiszpańsku więc to idealny sposób na przećwiczenie umiejętności słuchania!
Mam jeszcze coś specjalnego! 28. grudnia w Hiszpanii świętuje się… Prima Aprilis! A w zasadzie El Día de los Santos Inocentes, czyli dzień Świętych Niewiniątek czy też Świętych Niewinnych. To święto ma swoje korzenie w bardzo krwawym wydarzeniu, konkretnie w biblijnej Rzezi Niewiniątek popełnionej przez króla Heroda. Obecnie jest to ten moment w roku, w którym w Hiszpanii robi się żarty, kawały, dowcipy.
W szczególności można dać się wkręcić przez media. W prasie, telewizji i radiu pojawiają się nieprawdziwe informacje, które są typowymi oznakami, że Santos Inocentes już psocą! Żarty te mają nawet swoją nazwę – las inocentadas. Symbolem tego dnia jest papierowy ludzik, którego teoretycznie przykleja się komuś na plecy, aczkolwiek ta zabawna tradycja powoli już zanika i nie jest jakoś szczególnie praktykowana. Poniżej możesz zobaczyć jak na inocentadas przygotowane przez dziennikarzy reagują gwiazdy hiszpańskich seriali:
Jak już wiesz, hiszpańskie dzieci czekają na prezenty dłużej niż my, bo aż do nocy z 5 na 6 stycznia, gdy odwiedzają ich Los Reyes Magos. Dzieci zostawiają przy drzwiach lub przy oknie swoje czyste buty, trochę jedzenia i napoje dla zmęczonych królów i ich wielbłądów.
Intensywne świętowanie zaczyna się już 5 stycznia. Wtedy odbywa się wielka parada z udziałem Melchiora, Kacpra i Baltazara, którzy wraz ze świtą jadą ozdobionymi platformami lub wozami. Podczas parady uczestnicy rozrzucają w tłum cukierki, a dzieci uzbrojone w woreczki machają królom i zbierają słodycze.
Przed 6 stycznia dzieci (a czasem nawet dorośli) piszą listy do Trzech Króli, w których opisują, co chciałyby otrzymać. Listy można przekazać królom na kilka sposobów: podczas parady poprzez specjalnych pomocników lub do wyznaczonych skrzynek, wysłać pocztą, a nawet przez specjalne strony internetowe.
Día de Reyes nie byłoby kompletne bez Roscón de Reyes, specjalnego ciasta w kształcie wieńca dekorowanego owocami kandyzowanymi i posypanego cukrem. Spożywa się je na śniadanie lub podczas posiłku 6 stycznia. W środku ukryta jest mała figurka króla i suchy bób. Kto znajdzie figurkę, zostaje królem lub królową dnia i może nosić specjalną koronę papierową. Kto znajdzie bób, musi zapłacić za ciasto następnym razem!
Dzięki książce „Mów bien” opanujesz najważniejsze słowa i zwroty potrzebne do swobodnej komunikacji. Praktyczne przykłady i ćwiczenia pozwolą Ci szybko zyskać pewność w mówieniu po hiszpańsku. To idealny przewodnik dla każdego, kto chce skutecznie nauczyć się języka!
Boże Narodzenie w Hiszpanii to z pewnością magiczny czas. Mam nadzieję, że spodobała Ci się ta garstka ciekawostek i wiesz już znacznie więcej na ten temat.
