POR i PARA – jak nie mylić tych dwóch przyimków?

Kto by pomyślał, że dwa króciutkie słówka mogą być źródłem tylu dramatów osób uczących się hiszpańskiego? Por i para – oba są tłumaczone na polski i jako „dla”, „za”, „przez”, „po” i na wiele innych sposobów w zależności od kontekstu.

Prawidłowe używanie por i para jest jednym z najtrudniejszych zadań na wszystkich poziomach znajomości hiszpańskiego. Przedstawię Ci te przyimki w najprostszy możliwy sposób.

Sprawdź, co musisz umieć na hiszpański A2.

Kiedy używamy PARA? Zastosowania i przykłady

Para w języku hiszpańskim używamy najczęściej,

• gdy mówimy o celu lub zamiarze (po co coś robimy),
• gdy wskazujemy odbiorcę lub adresata (dla kogo coś jest),
• gdy określamy przeznaczenie przedmiotu (do czego służy),
• gdy podajemy termin wykonania (na kiedy coś ma być gotowe),
• gdy mówimy o kierunku podróży (dokąd jedziemy),
• gdy wyrażamy opinię („według mnie”),
• gdy wskazujemy pracodawcę („pracować dla kogoś”).

PARA w znaczeniu celu i zamiaru (żeby, w celu)

Odpowiada na pytanie: ¿Para qué? (Po co? Żeby co?).

• Estudio español para viajar. – Uczę się hiszpańskiego, żeby podróżować.
• Me mudé para ahorrar dinero. – Przeprowadziłem się, żeby oszczędzać pieniądze.
• Te llamé para invitarte a nuestra boda. – Zadzwoniłem, żeby zaprosić cię na nasz ślub.

Jaka jest różnica między ¿Por qué? a ¿Para qué?

Różnica między por i para w tych dwóch pytaniach jest ogromna:

• ¿Por qué? to pytanie o przyczynę, czyli nasze „dlaczego”?. 
• ¿Para qué? to pytanie o cel, czyli nasze „po co?”

PARA w znaczeniu „dla”

Para pojawia się w zdaniach, które odpowiadają na pytanie „dla kogo?”.

• Este regalo es para ti. – Ten prezent jest dla ciebie.
• Estas flores son para mi mujer. – Te kwiaty są dla mojej żony.
• Roald Dahl escribió muchas novelas para niños. – Roald Dahl napisał wiele powieści dla dzieci.

W ten sposób będziemy opisywać prezenty: para María („dla Marii”).

PARA w znaczeniu przeznaczenie przedmiotu

Para odpowiada na pytanie para qué sirve („do czego służy”).

• El bolígrafo sirve para escribir. – Długopis służy do pisania.
• Es una crema para la cara. – To krem do twarzy.
• Este cuchillo es para cortar pan. – Ten nóż jest do krojenia chleba.

PARA w znaczeniu termin

Odpowiada na pytanie: ¿Para cuándo? (na kiedy?)

• La tarea es para mañana. – Praca domowa jest na jutro.
• Necesito el informe para el viernes. – Potrzebuję raportu na piątek.
• Tenemos que terminar para junio. – Musimy skończyć do czerwca.

PARA jako kierunek podróży

Odpowiada na pytanie: ¿Para dónde? (dokąd).

• Salgo para México mañana. – Wyjeżdżam do Meksyku jutro.
• Voy para el aeropuerto. – Jadę na lotnisko.
• El tren para Barcelona sale a las 3:00. – Pociąg do Barcelony odjeżdża o 3:00.

PARA w znaczeniu „według mnie”

Używamy para, żeby wyrazić naszą opinię.

• Para mí, la playa es mejor que la montaña. – Według mnie plaża jest lepsza od gór.
• Para mis abuelos, soy la más bonita. – Dla moich dziadków jestem najładniejsza.

PARA w znaczeniu „jak na”

W tym przypadku para pokazuje niespodziewany kontrast.

• Hace mucho frío para junio. – Jest bardzo zimno jak na czerwiec.
• Ana es muy alta para su edad. – Ana jest bardzo wysoka jak na swój wiek.

PARA w znaczeniu „pracuję dla…”

Użyjemy para, żeby wskazać naszego pracodawcę (czyli notabene odbiorcę naszej pracy).

• Trabajo para una multinacional. – Pracuję dla korporacji.
• Mi hermana trabaja para el gobierno. – Moja siostra pracuje dla rządu.

Co znaczy por mí, a co para mí? 

Jeśli chcesz powiedzieć „według mnie” (opinia) lub „przeznaczone dla mnie” (odbiorca), powiesz para mí. 

Jeśli chcesz powiedzieć „z mojego powodu” lub „jak dla mnie, OK” (obojętna zgoda), powiesz por mí.

Kiedy używamy POR? – Zastosowania i przykłady

Przyimek por w języku hiszpańskim stosujemy najczęściej,

• gdy podajemy przyczynę lub powód (dlaczego coś się wydarzyło),
• gdy mówimy o czasie trwania czynności (przez jaki czas),
• gdy określamy cenę lub wymianę („za ile”, „w zamian za”),
• gdy ktoś robi coś w zastępstwie kogoś innego,
• gdy opisujemy ruch przez jakieś miejsce („przez”, „po”),
• gdy mówimy o sposobie kontaktu („przez telefon”, „pocztą”),
• gdy wskazujemy autora czynności w stronie biernej („przez kogo”),
• gdy określamy częstotliwość („na godzinę”, „na tydzień”).

POR w znaczeniu „z powodu”

Odpowiada na pytanie: ¿Por qué? i wskazuje na przyczynę czegoś.

• Llegué tarde por el tráfico. – Spóźniłem się z powodu korków.
• Lo hizo por amor. – Zrobił to z miłości.

Powiązane wyrażenia to: por eso (dlatego), ¿por qué? (dlaczego?), por tu culpa (przez twoją winę).

POR w znaczeniu „przez” (tyle czasu)

Odpowiada na pytanie: ¿Por cuánto tiempo?

• Estudié por dos horas. – Uczyłem się przez dwie godziny.
• Viví en Madrid por un año. – Mieszkałem w Madrycie przez rok.

Uwaga: w Hiszpanii często pomija się POR przy czasie trwania lub używa „durante”. 

POR w znaczeniu „za” lub „w zamian”

Jeśli chcemy podać cenę zakupionego przedmiotu, to użyjemy por.

• Pagué 50 euros por esta chaqueta. – Zapłaciłem 50 euro za tę kurtkę.
• Compré este libro por 10 euros. – Kupiłem tę książkę za 10 euro.

POR w znaczeniu „w zastępstwie” 

• Firmé por mi hermano. – Podpisałem się za mojego brata.
• ¿Puedes trabajar por mí hoy? – Czy możesz pracować za mnie dzisiaj?

POR w znaczeniu „przez” albo „po”

Odpowiada na pytanie: ¿Por dónde?

• Caminé por el parque durante horas. – Spacerowałem po parku godzinami.
• Hay que pasar por la calle. – Trzeba przejść przez ulicę.

POR z określeniami pory dnia

Rano, wieczorem czy po południu? Po hiszpańsku użyjemy por.

• Ella toma café por las mañanas. – Pije kawę rano.
• Trabajo por la noche. – Pracuję w nocy.

POR jako środek komunikacji

• Hablamos por teléfono. – Rozmawialiśmy przez telefon.
• Te lo he enviado por correo. – Wysłałem Ci to pocztą.

POR w stronie biernej

• El cuadro fue pintado por Picasso. – Obraz został namalowany przez Picassa.
• Esta novela fue escrita por García Márquez. – Ta powieść została napisana przez Garcię Márqueza.

POR do określenia częstotliwości

• Tengo clases dos veces por semana. – Mam zajęcia dwa razy w tygodniu.
• 140 kilómetros por hora. – 140 km na godzinę.

POR w podziękowaniach i przeprosinach

• Gracias por tu ayuda. – Dziękuję za twoją pomoc.
• Lo siento por el retraso. – Przepraszam za spóźnienie.

POR i PARA – zdania, które zmieniają znaczenie

Tutaj zaczyna się prawdziwa jazda, bo jedno zamienione słówko potrafi zmienić sens zdania o 180 stopni. Spójrzmy na najpopularniejsze kontrasty.

• Lo hice por ti. – Zrobiłem to z twojego powodu / przez ciebie (przyczyna).
• Lo hice para ti. – Zrobiłem to dla ciebie (daję ci to).
  
• Salgo por Madrid. – Wychodzę gdzieś na miasto w Madrycie.
• Salgo para Madrid. – Wyjeżdżam do Madrytu (cel podróży).
  
• Se casaron por amor. – Pobrali się z miłości (powód).
• Se casaron para formar una familia. – Pobrali się, żeby założyć rodzinę (cel).
  
• Estaré allí por 3 horas. – Będę tam przez 3 godziny (czas trwania).
• Estaré allí para las 3. – Będę tam na godzinę 3 (termin).
  
• Este tren va por Castellón. – Ten pociąg jedzie przez Castellón (przystanek na trasie).
• Este tren va para Castellón. – Ten pociąg jedzie do Castellón (stacja końcowa).

Zobacz też najpopularniejsze błędy w hiszpańskim.

Na szczęście różnica między por i para w niektórych kontekstach jest bardzo subtelna. W 90% przypadków rodzimi Hiszpanie domyślą się z kontekstu, o co Ci chodziło. 🙂