Yo, tú, él, nosotros.. Już za chwilę poznasz zaimki osobowe w języku hiszpańskim i będziesz budować pierwsze proste zdania. Dowiesz się też, dlaczego Hiszpanie często.. wcale ich nie używają.
Czym różni się tú od usted? Kiedy powiedzieć vosotros, a kiedy ustedes? I dlaczego usted oznacza „pan” albo „pani”, ale łączy się z taką samą formą czasownika jak él i ella? W tym artykule rozłożymy hiszpańskie zaimki osobowe na części pierwsze.
Zaimek osobowy zastępuje imię albo nazwę, dzięki czemu nie musimy ich kilka razy powtarzać. Zerknij na przykład:
María es española. María vive en Madrid. María trabaja en un banco.
Zamiast się tak męczyć, możemy powiedzieć:
María es española. Ella vive en Madrid y trabaja en un banco.
Zaimki dzielą się na trzy osoby gramatyczne:
Podstawowe zaimki w funkcji podmiotu* to yo, tú, él, ella, usted, nosotros, nosotras, vosotros, vosotras, ellos, ellas i ustedes.
* Podmiot to osoba, zwierzę lub rzecz, która wykonuje czynność albo której dotyczy zdanie
Poniżej znajdziesz wszystkie zaimki osobowe w języku hiszpańskim.
| Osoba | Liczba pojedyncza | Znaczenie | Liczba mnoga | Znaczenie |
| 1. osoba | yo | ja | nosotros / nosotras | my |
| 2. osoba | tú | ty | vosotros / vosotras | wy |
| forma grzecznościowa | usted | pan, pani | ustedes | państwo / wy |
| 3. osoba | él / ella | on / ona | ellos / ellas | oni / one |
W wielu krajach Ameryki Łacińskiej spotkasz jeszcze zaimek vos, który w luźnych rozmowach zastępuje tú. Jeszcze do niego wrócimy.
Napisałam ją, żeby pokazać, że hiszpańska gramatyka nie jest taka straszna. Użyłam ciekawych i życiowych przykładów. Koniec z nudnymi zadaniami! Wykorzystałam cytaty z hiszpańskiej i latynoskiej popkultury: piosenek, seriali, filmów żeby Twoja nauka była przyjemna i zarazem jeszcze bardziej skuteczna.
W języku hiszpańskim do każdego zaimka trzeba dopasować odpowiednią formę czasownika. Nie wystarczy podmienić samo słówko na „ja / ty / on”, trzeba jeszcze dopasować formę czasownika. Spójrz na odmianę regularnego czasownika hablar (mówić):
| Zaimek | Forma czasownika | Znaczenie |
| yo | hablo | mówię |
| tú | hablas | mówisz |
| él / ella / usted | habla | mówi / mówi pan lub pani |
| nosotros / nosotras | hablamos | mówimy |
| vosotros / vosotras | habláis | mówicie |
| ellos / ellas / ustedes | hablan | mówią / mówią państwo |
Jeśli chcesz to przećwiczyć, zajrzyj do tekstu o odmianie czasowników regularnych.
Hiszpański, tak jak polski, pozwala pominąć zaimek osobowy, bo końcówka czasownika i tak zdradza, o kogo chodzi. Skoro hablo może znaczyć tylko „mówię”, to po co dodawać yo? My też raczej powiemy „mówię” zamiast „ja mówię”.
Yo estudio español, pero ella estudia italiano. – Ja uczę się hiszpańskiego, a ona włoskiego.
Yo lo hice. – To ja to zrobiłam.
Ella habla español, pero él no. – Ona mówi po hiszpańsku, a on nie.
Zobacz, jak przedstawić się po hiszpańsku.
Po polsku do nieznajomych zwracamy się na ty albo (znacznie częściej) per pan/pani. W języku hiszpańskim tú oznacza nieformalne „ty”. Używamy go, mówiąc do znajomych, dzieci lub rówieśników, a także do… nauczycieli.
Grzecznościowe usted („pan / pani”) używamy, gdy chcemy zwrócić się do kogoś z większym szacunkiem lub zachować dystans.
Kwestia, czy używać vosotros, czy ustedes, zależy od tego, po której stronie Atlantyku się znajdujesz.
Vosotros / vosotras to nieformalne „wy”, używane przede wszystkim w Hiszpanii, gdy zwracasz się do grupy.
W całej Ameryce Łacińskiej ustedes zastępuje vosotros i jest używane w sytuacjach formalnych i nieformalnych. Vosotros raczej nie usłyszysz w Ameryce. Podobnie jest zresztą na Wyspach Kanaryjskich i w części Andaluzji.
Pamiętaj: vosotros habláis, ale ustedes hablan.
Kurs Hiszpański Start to idealny wybór dla początkujących. Z łatwością nauczysz się podstawowych słów, zwrotów i gramatyki. Proste, jasne lekcje i praktyczne ćwiczenia sprawią, że hiszpański stanie się łatwy i przyjemny!
Vos to zaimek drugiej osoby liczby pojedynczej, który w wielu częściach Ameryki zastępuje tú w nieformalnych rozmowach. To zjawisko nazywa się voseo i jest wizytówką Argentyny, Urugwaju i Paragwaju.
Vos łączy się z własnymi formami czasownika:
| Tú | Vos |
| tú hablas | vos hablás |
| tú tienes | vos tenés |
| tú eres | vos sos |
| tú puedes | vos podés |
Różnice między hiszpańskim europejskim i hiszpańskim latynoskim wspominam jako ciekawostkę. Na tym etapie nie musisz uczyć się tych form.
Część zaimków w liczbie mnogiej ma dwie wersje – męską i żeńską – i wybierasz je zależnie od tego, o kim mówisz:
Wystarczy jeden facet w grupie i wskakuje forma męska. Przypomnij sobie rodzaj męski i żeński w języku hiszpańskim.
W hiszpańskim kreseczka nad literą (tzw. tilde) może wydawać się mało znaczącym szczególikiem, ale w rzeczywistości rozróżnia słowa, które brzmią tak samo, ale znaczą coś zupełnie innego:
| Forma | Znaczenie | Przykład |
| tú | ty | Tú hablas español. |
| tu | twój, twoja | Tu casa es grande. |
| él | on | Él vive aquí. |
| el | rodzajnik określony | El libro es nuevo. |
Poznaj też zaimki dzierżawcze. To tam pojawi się tu bez kreseczki.
Na koniec zapamiętaj trzy najważniejsze rzeczy. Zaimek musi pasować do formy czasownika: yo hablo, tú hablas, ale usted habla. Usted i ustedes oznaczają „pan/pani” oraz „państwo” albo „wy”. Z zaimkiem usted używamy czasownika w trzeciej osobie liczby pojedynczej, a z ustedes – w trzeciej osobie liczby mnogiej. W rozmowie Hiszpanie bardzo często nie używają zaimka, bo sama końcówka czasownika pokazuje, o kogo chodzi.
Najszybciej nauczysz się zaimków osobowych w języku hiszpańskim.. ucząc się odmiany czasowników. Wystarczy, że kilkanaście razy powtórzysz „yo hablo, tú hablas, él/ella/usted habla, nosotros/nosotras hablamos, vosotros/vosotras habláis, ellos/ellas/ustedes hablan” i od razu je zapamiętasz.
Masz chrapkę na więcej? Przejdź do czasowników ser i estar oraz zaimków zwrotnych.
